Cujte Srbi!

Rudolf Arčibald Rajs, svajcarski kriminolog, forenzičar, profesor i doktor hemije, kao priznati naučnik i kriminalistički stručnjak istrazivao je zločine Austro-Ugara, Nemaca i Bugara nad srpskim civilnim stanovnistvom u Prvom svetskom ratu. Proveo je rat sa srpskom vojskom i ostao da zivi u Srbiji sve do svoje smrti 1929. godine. Njegov rukopis Čujte Srbi pronađen je nakon njegove smrti. Rajs se u njemu obraca srpskom narodu i daje mu iskrenu i prijateljsku analizu njegovih vrlina, ali i mana. Rajs kritikuje tadasnje srpske drustvene elemente - 'inteligenciju', političare i omladinu u nadi da ce njegovo posmrtno zavestanje pozitivno uticati na buducnost srpskog naroda. Svedoci smo, nazalost, da su mnoga Rajsova zapazanja merodavna i danas, skoro ceo vek nakon sto ih je zapisao.